Hang Y tá

Tọa lạc tại Km18 trên tuyến đường 20 Quyết Thắng (thuộc không gian Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị), nơi đây từng là một nút giao thông rực lửa và là nơi chứng kiến sự hy sinh anh dũng của nữ liệt sĩ, y tá Nguyễn Thị Sặng cùng bao cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Câu chuyện cảm động về nữ y tá anh hùng

Trên con đường 20 Quyết Thắng – “con đường tuổi 20” từng chịu đựng hàng vạn tấn bom đạn của kẻ thù – những người lính, người thanh niên xung phong không chỉ đối mặt với bom rơi đạn nổ mà còn là thương vong, bệnh tật nơi đại ngàn thiêng nước độc. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, sự hiện diện của những người y tá, bác sĩ quân y chính là chỗ dựa tinh thần và là nguồn sống của hàng ngàn chiến sĩ.

Nữ y tá Nguyễn Thị Sặng là một trong những bông hoa kiên cường như thế. Chị đã dành trọn tuổi thanh xuân bám trụ tại Km18, ngày đêm chăm sóc, cứu chữa cho các đồng đội bị thương trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Trong một trận mưa bom ác liệt vào năm 1972, chị Nguyễn Thị Sặng đã bị thương rất nặng ở phần đầu. Dù được đồng đội nhanh chóng đưa về trạm xá của Đoàn 559 để cứu chữa hết lòng, nhưng do vết thương quá nặng, chị đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 20/06/1972.

Trong nỗi tiếc thương vô hạn giữa chiến trường khói lửa, các đồng đội đã gạt nước mắt, cẩn trọng chôn cất chị bên bờ suối mát tại Km18 – ngay trên vùng đất chị từng sống, chiến đấu và yêu thương. Sự hy sinh của chị là biểu tượng cao đẹp cho lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh thầm lặng và tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng trên con đường huyền thoại. Đúng như nhà văn Nguyễn Khải từng viết: “Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình từ những hy sinh gian khổ.”

Linh thiêng Nhà bia tưởng niệm

Chiến tranh qua đi, đến năm 2011, theo nguyện vọng của gia đình, hài cốt của liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng đã được quy tập và di chuyển về an táng tại Nghĩa trang Hàm Rồng (Thanh Hóa). Cũng trong năm 2011, để ghi nhớ công ơn trời biển của chị và các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống tại tọa độ này, chính quyền địa phương cùng nhân dân đã trang trọng dựng xây Nhà bia tưởng niệm tại Km18.

Trải qua nhiều thập kỷ, tuyến đường 20 Quyết Thắng năm xưa giờ đây đã phủ trọn một màu xanh bạt ngàn, mát rượi của rừng già Trường Sơn thuộc Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Những hố bom sâu hun hút và dấu vết tàn phá khốc liệt của chiến tranh đã nhường chỗ cho sự hồi sinh kỳ diệu của thiên nhiên và cuộc sống thanh bình. Công trình Nhà bia tưởng niệm Hang Y tá hiện lên trang nghiêm giữa ngàn xanh, trở thành một “địa chỉ đỏ” quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử đường Trường Sơn.

Trong hành trình du lịch tâm linh ở Quảng Trị, Hang Y tá cùng với Hang Tám Cô và các di tích trên đường 20 Quyết Thắng tạo thành một tuyến hành hương dạt dào cảm xúc.

Đứng trước Nhà bia tưởng niệm Hang Y tá, giữa không khí tĩnh mịch, linh thiêng của đại ngàn Trường Sơn, du khách dừng chân thắp một nén hương thơm kính cẩn nghiêng mình trước hương hồn các anh hùng liệt sĩ. Mỗi bước chân đi trên cung đường này hôm nay không chỉ là chuyến tham quan thưởng ngoạn cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, mà còn là một bước đi ngược thời gian về với ký ức, để lắng nghe những câu chuyện bi tráng về một thế hệ thanh niên Việt Nam đã hiến dâng trọn vẹn tuổi trẻ và máu xương cho độc lập, tự do của Tổ quốc.