Đèo Ngang – Hoành Sơn Quan

Chứng tích giữa đèo lộng gió

Tiếp tục hành trình chinh phục những nấc thang cảm xúc tại vùng đất Quảng Bình cũ trong lòng tỉnh Quảng Trị mới, mà mình muốn cùng các bạn dừng chân chính là Đèo Ngang – nơi có di tích Hoành Sơn Quan sừng sững giữa đất trời. Nếu bạn là một người yêu thích văn chương, chắc hẳn cái tên Đèo Ngang đã quá quen thuộc qua bài thơ bất hủ của bà Huyện Thanh Quan. Nhưng phải đến tận nơi, đứng giữa đỉnh đèo lộng gió, bạn mới thực sự hiểu tại sao nơi này lại trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca và là một trong những thắng cảnh nổi tiếng bậc nhất miền Trung. Nằm trên dãy núi Hoành Sơn, Đèo Ngang không chỉ là ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Hà Tĩnh và huyện Quảng Trạch (nay thuộc tỉnh Quảng Trị mới), mà còn là một biểu tượng của sự hùng vĩ, một “cổng trời” thực thụ nối liền những dải đất miền Trung nắng gió.

Mình đến với Đèo Ngang vào một buổi sáng sớm, khi sương mù còn bảng lảng trên những tán cây rừng Hoành Sơn. Cung đường đèo dài khoảng 6km, uốn lượn như một dải lụa mềm mại vắt ngang qua dãy núi đá. Cảm giác cầm lái trên con đường này thực sự là một trải nghiệm kỳ thú; một bên là vách núi cao sừng sững với thảm thực vật xanh mướt, một bên là vực sâu mở ra tầm nhìn hướng về biển Đông xanh ngời. Ở độ cao 250m so với mực nước biển, không khí ở đây trở nên dịu mát và trong lành lạ thường. Với mình, Đèo Ngang mang một vẻ đẹp đối lập đầy mê hoặc: vừa có cái uy nghiêm, hiểm trở của một chốt chặn quân sự quan trọng trong lịch sử, lại vừa có nét thơ mộng, trữ tình khi nhìn từ xa những con sóng bạc đầu vỗ vào chân núi.

Điểm nhấn quan trọng nhất mà bất cứ ai khi lên đến đỉnh đèo cũng phải dừng chân chính là Hoành Sơn Quan. Được xây dựng từ năm 1833 dưới thời vua Minh Mạng, cửa ải cổ kính này đã đứng vững suốt 190 năm như một vị hộ pháp bảo vệ bờ cõi. Nhìn vào những viên gạch rêu phong và cấu trúc cổng vòm vững chãi, mình không khỏi thán phục bàn tay khéo léo và tầm nhìn chiến lược của cha ông. Hoành Sơn Quan không chỉ là một di tích kiến trúc có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao, mà còn là nơi ghi dấu biết bao sự kiện thăng trầm của dân tộc.

Trải nghiệm được du khách yêu thích nhất tại đây chính là phóng mắt ra xa để thu trọn vẻ đẹp của thiên nhiên xung quanh. Từ đỉnh đèo, bạn có thể nhìn thấy hồ Quảng Đông (phía Quảng Bình cũ) lấp lánh dưới ánh bình minh như một viên ngọc bích. Phía xa hơn là đại dương mênh mông với những con tàu nhỏ bé đang vươn khơi. Cảnh sắc ấy thực sự là một phần thưởng xứng đáng cho những ai không ngại cung đường hiểm trở để chinh phục đỉnh đèo. Đây cũng là tọa độ “check-in” lý tưởng, nơi bạn chỉ cần đứng vào khung hình là đã có ngay một bức ảnh mang đậm chất lãng du, giữa một bên là di tích cổ xưa và một bên là thiên nhiên hùng vĩ của dải đất Quảng Trị mới.

Khám phá hệ sinh thái dưới chân Hoành Sơn

Không chỉ có con đèo huyền thoại, vùng đất dưới chân Đèo Ngang còn sở hữu một hệ sinh thái du lịch vô cùng tuyệt vời mà mình tin rằng sẽ khiến bạn phải lưu luyến không rời. Sau khi đổ đèo, bạn có thể dễ dàng ghé thăm các bãi tắm hoang sơ như Hòn La hay Quảng Đông. Đây là những bãi biển còn giữ nguyên vẻ đẹp tự nhiên với làn nước trong xanh và bờ cát trắng mịn, cực kỳ lý tưởng cho việc nghỉ ngơi và thư giãn. Đặc biệt, từ bờ biển, bạn có thể nhìn thấy các hòn đảo ngoài khơi như Hòn Cỏ, Hòn Gió, Hòn La và đặc biệt là Vũng Chùa – Đảo Yến. Những hòn đảo này nổi lên giữa biển khơi như những viên kim cương xanh, tạo nên một bức tranh thủy mặc sống động và tràn đầy sức sống.

Một kinh nghiệm nhỏ mình muốn chia sẻ là các bạn nên chọn thời điểm mùa khô, khi trời xanh mây trắng để chinh phục đèo, vì lúc này tầm nhìn rộng nhất và đường đi cũng an toàn hơn. Tuy nhiên, dù đi vào mùa nào, Đèo Ngang vẫn luôn mang một mị lực riêng, sâu lắng và cô đọng. Nó nhắc nhở chúng ta về những giới hạn của địa lý nhưng cũng mở ra những chân trời mới về tâm hồn. Đứng giữa ranh giới của hai tỉnh, giữa một bên là lịch sử và một bên là thiên nhiên, mình thấy yêu thêm từng tấc đất quê hương, thấy trân trọng hơn những giá trị mà thiên nhiên và lịch sử đã dày công bồi đắp.

Hành trình chinh phục Đèo Ngang – Hoành Sơn Quan chắc chắn sẽ là một nốt nhạc cao vút và đầy hào sảng trong chuyến khám phá Quảng Bình cũ của bạn. Dù hiện nay tên gọi hành chính có sự thay đổi, nhưng linh hồn của Đèo Ngang vẫn mãi là một phần không thể thiếu của vùng Quảng Bình cũ trong lòng tỉnh Quảng Trị.